Ding #22: Bieb 2.0 en de toekomst van bibliotheken

Bieb 2.0, ga d'r maar aan staan!
Wat betreft de toekomst van de bibliotheek - de toekomst van de gehele culturele sector - is er tegenwoordig genoeg om je zorgen over te maken.

Ik juich de plannen en dromen toe die er zijn om de krachten te bundelen op landelijk niveau. Eén catalogus, alle bibliotheken gezamenlijk samenwerken, het liefst alles zo toegankelijk maken voor de klant dat hij met één pas (één helder tarief) bij alle bibliotheken terecht kan. Zou dat niet heel klantvriendelijk zijn?
Deze manier van 'alles delen' (lekker 2.0) zie ik wel zitten. Heb wel mijn vraagtekens bij hoe ver je hierin moet gaan, bv. ten aanzien van dat iedereen overal in mag gaan zitten rommelen. Ik vind dat je je kwaliteit wel moet behouden, je reputatie van 'informatie professional' niet te grabbel moet gooien en je juist daarin moet onderscheiden van de rest.
Ook denk ik dat je voor/in de toekomst als bibliotheek moet gaan inspringen op het feit dan mensen nu teveel aan informatie en mogelijkheden over zich heen krijgt.
Alles is altijd een golfbeweging, dat is even leuk (net als verdwalen, maar we hebben het ook druk-druk-druk), straks wil men weer minder en alles gerichter. Dan moet je als bibliotheek klaar staan daarvoor en niet nog bezig zijn achter de vorige trend aan te lopen.
De bibliotheek kan helpen een filter en een gids te zijn in het efficiënt zoeken en vinden, en dit naar wens te laten verlopen. Zowel digitaal als fysiek.
Wie nog verdwalen wil, komt met Google ruimschoots aan zijn trekken, de bibliotheek moet laten zien dat het ook anders kan.

In één van die manifesten lees ik over 'een trendspotter moeten zijn', goede en snelle beslissingen nemen in de bibliotheek'. Het is een mooi voornemen, maar ik ben bang dat het voor de praktijk niet altijd heel reëel is. Nu nog niet.
Ik wil niet cynisch gaan doen, maar dat ik op Wikipedia bovenaan het artikel over Library 2.0 lees:

This article may require cleanup to meet Wikipedia's quality standards. Please improve this article if you can. The talk page may contain suggestions. (June 2008)

Dat vind ik dan verontrustend illustratief voor mijn gevoel dat de bibliotheek, zoals het nu is, nog niet goed in staat is snel mee te gaan in de huidige ontwikkelingen.
Het lijkt misschien flauw, het lijkt een detail, maar als ik dan denk aan dat er over de hele wereld door bieb-medewerkers aan 23 Dingen wordt gedaan, er wordt geblogt, ik zie YouTube filmpjes met manifesten voorbij komen etc., dan moet er toch iemand zijn die deze pagina Wikipedia-waardig kan maken.
Ik zie wel onderaan in de kleine lettertjes dat de pagina voor het laatst is bijgewerkt op 18 juni 2011, maar Wiki zal dit bericht niet voor niets pontificaal bovenaan zetten en wie haalt het dan nog tot de kleine lettertjes onderaan?
Bekijk het bij dit soort dingen eens vanuit de klant of mogelijk andere geïnteresseerden van buitenaf die horen van deze term en zich er verder in willen verdiepen. Eén van de eerste dingen die men tegenwoordig raadpleegt is Wikipedia. Ik vrees dat zij niet erg geneigd zullen zijn nog verder te lezen met zo'n mededeling bovenaan.

Maar goed, ik ben niet pessimistisch en ik zie hoeveel er achter de schermen gebeurt om mee te gaan in alle ontwikkelingen en dat is op zich een goede zaak. Maar als ik kijk hoe het nu gaat, zie ik de bibliotheken eerder nog achter ontwikkelingen aanhollen, dan het voortouw te nemen. En dat is waarschijnlijk ook logisch, de bibliotheek als instituut is misschien te groot en te afhankelijk om om snelle beslissingen of veranderingen door te voeren, of om voorop te kunnen lopen. Het zo snel mogelijk inspelen op de vraag, door nieuwe ontwikkelingen, zal eerder aan de orde zijn.
Daarom denk ik dat die landelijke bundeling van krachten een mooie ontwikkeling voor de toekomst is.
Daarbij ben ik het erg eens met Jan de Klerk die zegt dat je de klant niet moet lastig vallen met de techniek en functionaliteit van deze ontwikkelingen achter de schermen, maar in uitstraling, gebruiksvriendelijkheid en - voeg ik er graag aan toe - goede communicatie naar de klant toe, je droom werkelijkheid moet maken.

Voordat er sprake kan zijn van 'goede en snelle beslissingen' zullen de bibliotheken eerst een goed huwelijk moeten hebben opgebouwd. Eerst écht alle bibliotheken aan die landelijke huisstijl en, zoals Jan Klerk ook verwoord in zijn droom: dat alle klanten met hun passen in elke willekeurige bibliotheek terecht kunnen (één pas for all). Pas als dat huwelijk is beslecht (en geconsumeerd?) zijn we wendbaar en klaar voor de snelle beslissingen.
Maar ja, iedereen weet net zo goed als ik hoe het kan gaan in een huwelijk, want tussen droom en daad staan wetten in den weg en praktische bezwaren...